Küresel Hikaye Günlüğü Yazılar

Do ut des: Siyaset Biliminde Bir Analiz Siyasal iktidarın ve toplumsal düzenin doğasına dair düşünüldüğünde, “Do ut des” (Türkçeye “veriyorum, çünkü vereceksin” olarak çevrilebilecek bir Latince deyim) aslında, toplumsal sözleşmenin, karşılıklı fayda anlayışının ve güç ilişkilerinin karmaşık yapısının bir yansımasıdır. Her toplumda bireyler, gruplar ve kurumlar arasında bir tür değişim ve denge vardır. Bu karşılıklı faydayı kuran, çoğu zaman güç, meşruiyet ve ideolojilerin dinamikleridir. Fakat bu denge, sadece iktidarın baskısı altında mı şekillenir? Yoksa vatandaşların katılımı, demokrasinin yerleşik normları ile birlikte bu güç dinamiklerini sürekli olarak yeniden mi oluşturur? Bu yazı, “Do ut des” kavramının siyasal anlamını, güç ilişkileri, kurumlar…

Rüyada Yemekli Düğün Görmek Ne Anlama Gelir? Rüyaların Derin Dünyasında: Düğünler ve Yemekler Hepimiz rüyalarımızda tuhaf şeyler görmüşüzdür. Ama bazen rüyalar, gerçek hayattaki hislerimizi, düşüncelerimizi ve bilinçaltımızı yansıtan birer aynaya dönüşebilir. Örneğin, rüyada yemekli düğün görmek gibi bir rüya, gerçekten de kafa karıştırıcı olabilir. Çünkü düğünler genellikle mutluluğu, birleşmeyi ve kutlamayı simgelerken, yemekler de paylaşılan anları, dostluğu ve bolluğu temsil eder. Bu ikisinin birleşimi, rüyanın anlamını biraz daha derinleştiriyor. Ama tam olarak ne anlama geliyor? Ben, Eskişehir’de üniversitede araştırmacı olarak çalışan biriyim ve her zaman rüyaların ardında ne olduğunu anlamaya çalışırım. Özellikle de psikolojik ve kültürel bağlamlarda. Düğün, toplumlar için…

Cerebelli: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimini Anlamaya Dair Bir Bakış İnsanın zihinsel ve bedensel işleyişi üzerine düşündüğümüzde, bazen farkında olmadığımız, ancak hayatımızı derinden etkileyen organlar vardır. Beyin, sinir sistemi, ve vücut arasındaki bağlantılar, hem tıbbi hem de toplumsal bağlamda büyük bir öneme sahiptir. Ancak, bu organlardan biri — cerebellum (küçük beyin) — genellikle daha az konuşulan, fakat bir o kadar hayati bir işlevi olan bir yapıdır. Cerebelli (cerebellum), beynin en derin katmanlarında yer alan ve vücut hareketlerinin koordinasyonu, denge, öğrenme gibi temel fonksiyonları yöneten bir yapı olarak bilinir. Bu terim, çoğu insan için yalnızca tıbbî bir tanım gibi gözükse de,…

Asetat Asit Mi, Baz Mı? Kültürel Bir Perspektiften Bakış Dünya, farklı coğrafyalarda farklı kimliklere, inançlara, ritüellere ve yaşam biçimlerine sahip bir mozaik gibi şekillenir. Bu çeşitliliğin içinde bir kavram, bir madde, hatta bir bileşik bile başka bir anlam kazanabilir. Mesela, asetat asit mi yoksa baz mı? Belki de bu kimyasal bir soru değil; bir kültürlerarası anlayış meselesidir. Bu yazıda, kimyanın ötesine geçip, asidik ve bazik kavramlarını daha geniş bir kültürel çerçevede ele alacağız. Farklı toplumlarda semboller, ritüeller, akrabalık yapıları ve ekonomik sistemlerin nasıl şekillendiğini incelerken, kimlik ve kültürel görelilik gibi önemli kavramları irdeleyeceğiz. Sadece akademik bir bakış açısına sahip olmadan,…

Dergi Çıkarmak Ne Kadar? İşin Gerçek Maliyeti Eskişehir’de, 27 yaşında bir araştırmacıyım ve üniversitede çalışıyorum. Hadi gelin, akademik bilgi birikimimi günlük hayatta herkesin rahatça anlayabileceği şekilde kullanarak, dergi çıkarmanın maliyetini inceleyelim. Şimdi bu, sıradan bir dergi almakla bitmiyor tabii; dergi çıkarmak, işin başından itibaren hesaplamanızı gerektiren bir iş. Dergi çıkarmak ne kadar, tam olarak nasıl bir maliyeti var? Bunu biraz daha açalım. Dergi Çıkarmak İçin İlk Adım: İhtiyacınız Olan Temel Araçlar Dergi çıkarmak, basit bir “yazı yaz, tasarımı yap, basımı yap” sürecinden çok daha fazlasıdır. İlk başta kafanızda bu işin ne kadar büyük olduğunu anlamanızı istiyorum. Dergi çıkarmak, tıpkı bir…

Ameliyatta Plak Nedir? Toplumsal ve Kültürel Bir Perspektif Bir ameliyat düşünün: Yalnızca tıbbi prosedürlerden ibaret bir işlem değil, aynı zamanda insan hayatına dokunan, üzerinde çeşitli kültürel ve toplumsal anlamlar barındıran bir deneyim. Bu deneyim, sağlık çalışanlarının mesleklerine dair normları, cinsiyet rollerini, kültürel pratikleri ve hatta güç ilişkilerini şekillendirir. Ameliyatlar, bazen ne kadar “teknik” görünse de, bireylerin toplumsal kimliklerini ve kültürel bağlamlarını birleştiren derin bir süreçtir. Bu yazıda, ameliyatlar sırasında kullanılan “plak” terimi üzerinden, bu tıbbi pratiklerin toplumsal yapılarla nasıl etkileşime girdiğini ve bu süreçte yaşanan eşitsizlikleri inceleyeceğiz. Ameliyatta Plak Nedir? Ameliyat sırasında “plak”, genellikle kırık ya da hasar görmüş kemikleri…

Bayrak Neden Bağımsızlığın Sembolüdür? Bir Veri Meraklısının Kişisel Notları Ankara’da büyüyen biri olarak bayrakla ilk temasım okul bahçesinde oldu. Pazartesi sabahları sıraya dizilir, üşüyen ellerimizi cebimize sokmadan beklerdik. O anlarda “bayrak neden bağımsızlığın sembolüdür?” diye düşünmezdim. Bayrak oradaydı, biz de vardık. Yıllar sonra ekonomi okumuş, verilerle haşır neşir olan 25 yaşında biri olarak bu soruya daha farklı bakıyorum. Sayılarla, raporlarla ama bir o kadar da insan hikâyeleriyle. Bayrak ve Bağımsızlık Arasındaki Bağ Nereden Geliyor? Bayrak neden bağımsızlığın sembolüdür sorusunun cevabı aslında oldukça katmanlı. Tarihsel verilere baktığımızda, bugün Birleşmiş Milletler’e üye 190’dan fazla ülkenin tamamının resmi bir bayrağı var. Bu tesadüf…

Asamblesi Nedir? Ankara’dan Bir Hikâye Ankara’da büyüdüm. Çocukluğum OSTİM taraflarında geçti; hafta sonları babamla sanayiye uğradığımızda metal kokusu, yağlı eller ve durmadan çalışan preslerin sesi hâlâ kulağımda. O zamanlar kimse bana “asamble” demedi ama gördüğüm şey tam olarak buydu: parçaların bir araya gelmesi. Yıllar sonra ekonomi okuyup veriyle haşır neşir olmaya başlayınca, o çocukluk sahneleri bir kavrama oturdu. Asamblesi nedir diye sorduğumda, aklıma ilk o günler geliyor. Asamblesi nedir? En yalın hâliyle, tek başına bir anlamı olmayan ya da sınırlı işlevi olan parçaların, belirli bir düzen ve planla bir araya getirilerek çalışan bir bütün oluşturmasıdır. Ama işin mutfağına girince bunun…

Sosyalleşme Unsurları Nelerdir Kısaca? Toplumun Temelleri Üzerine Bir Keşif Bir düşünün: Çevrenizdeki insanlarla her gün etkileşim halindesiniz. İşe giderken, sokakta yürürken, bir kahve içmek için arkadaşınızı aradığınızda veya akşam yemeği hazırlarken; bir şekilde sosyalleşiyorsunuz. Peki ya bu “sosyalleşme” dediğimiz şeyin temel unsurları nedir? Neden bazı insanlar daha kolay sosyalleşir, bazıları ise buna daha az ilgi duyar? Ya da kimilerimiz için sosyalleşme, bir gereklilikken, kimileri için ise bir zorunluluk olabilir mi? Sosyalleşme, hayatımızın hemen hemen her anında yer alan, bazen farkında olmadığımız, bazen ise derinden hissettiğimiz bir süreçtir. Bu süreç, sadece toplumsal yaşamımızı değil, kimliğimizi, değerlerimizi ve toplumsal normlara nasıl uyduğumuzu…

Geçmişi anlamak, yalnızca tarihsel bir öğrenme süreci değil, aynı zamanda bugünü ve geleceği şekillendiren bir yolculuktur. Tarih, bir toplumun toplumsal, kültürel ve teknolojik yapılarının evrimini anlamamıza yardımcı olur. Aynı zamanda, geçmişteki hatalardan öğrenmek ve bu dersleri bugünkü sorunları çözmek için kullanmak, insanlığın sürekli gelişme çabasının bir parçasıdır. Senkronizasyon hatası da, tarihin ve modern dünyanın kesişim noktalarındaki karmaşık dinamikleri anlamamıza yardımcı olabilecek bir kavramdır. Teknolojik sistemler, toplumsal ilişkiler veya zamanla uyumsuz hale gelen süreçler, her dönemde benzer hataların tekrarlanmasına neden olmuştur. Senkronizasyon hatası, başlangıçta teknolojik bir kavram gibi görünse de, daha geniş bir tarihsel bağlamda ele alındığında, toplumsal yapılar ve evrimsel…