Yoğurt Kızartması Hangi Yöreye Aittir?
Geriye Dönüp Bakınca…
Kayseri’de büyümek, bir yandan kaybolmuş bir zamanın hatıralarını taşımak gibi. 25 yaşındayım ama sanki bu şehirde her şey hep aynıymış gibi hissediyorum. Kayseri’nin o sert havası, insanların sağlam adımlarla yürüyüşleri, sokaklarda duyduğum selamlar… Her şey, sanki zamanın üstünde bir gölge gibi duruyor. Bazen de, en sevdiğim yemekleri hatırladıkça, sanki yıllar silinip gitmiş gibi bir şey hissediyorum.
Geçenlerde bir arkadaşım bana “Yoğurt kızartması hangi yöreye aittir?” diye sordu. O an bir donakaldım, çünkü Kayseri’de büyümüş biri olarak bunun cevabını vermek, bir tür kimlik sorusu gibiydi. Hangi yörenin yemeği olduğunu düşündüm, ama aklımda bir türlü netleşmedi. Kayseri’nin pek çok yemeği gibi, yoğurt kızartması da bu şehre ait olmalıydı, ama diğer yörenin mutfaklarından etkilenmişti.
Bu düşünce kafamda dönüp dururken, bir gün yine eski günleri düşündüm. O eski mutfak kokularını, kaybolmuş zamanları…
Anlatacak Bir Hikaye Var: O Mis Gibi Kokular
Benim için yoğurt kızartması sadece bir yemek değil, çok daha fazlası. Çocukluğumda, annemle her hafta sonu hazırladığımız o kahvaltılar, o sofralar… Hala gözümün önünde. Annenin mutfakta geçirdiği saatleri, her bir malzeme için gösterdiği özeni düşününce, bazen ona ne kadar değer verdiğimi anlatamam. Benim için yemek yapmak sadece bir şeyleri pişirmek değil, bir hikaye anlatmaktı.
Bir sabah, annem yoğurt kızartması yapmaya karar verdi. Anlamıştım, o gün ne kadar özel bir gündü. Sofrada belki de yalnızca birkaç tabak vardı ama her tabak, her dilim, birer parça anıydı. Benim için yoğurt kızartması, kaybolmuş bir yaz gününün sıcaklığını, çocukluğumun o saf heyecanını taşıyor. Ama bir yandan da, hangi yöreye ait olduğu konusunda kafamda dönüp duran bir soru vardı.
Annenin Mutfakta Geçirdiği Zaman
Kayseri mutfağının tüm yemekleri gibi yoğurt kızartması da özenle yapılan bir işti. Anlatmak zor ama o anların duygusunu tam olarak aktaramam. Annemin mutfakta ne kadar huzurlu olduğunu görürdüm. Tüm mutfak kokuları, o eski taş fırından gelen ekmek kokusu ve yoğurdun sıcağa karışan o özgün aroması… Bir şekilde evin içindeki her şey, birlikte bir hikaye oluştururdu.
Yoğurt, o kadar ince bir dengede kaybolan bir tat ki… O tat, bazen bana Kayseri’yi hatırlatıyordu, bazen de başka bir yeri. Annem, yoğurdu düzgünce kızarttığında, onun rengindeki altın sarısı, bir an için bir zaman tüneline girmemi sağlardı. Annemin o kıvrak hareketlerini, sesini hatırladıkça gözlerim dolardı.
“Kayseri’de bu yemek çok yaygındır,” diye düşünürken, aslında annemin bu yemekle bana verdiği mesajı düşündüm. Bu yemek Kayseri’nin mutfağından gelmiş olabilirdi ama evdeki her yemek gibi, bir yerin kimliğinden çok daha fazlasını taşıyordu. Bu yemeğin kokusu, içinde barındırdığı duygular, aşk, sabır, anne sevgisi… Hepsi bir aradaydı.
Hangi Yöreye Aittir?
Ama işte bir gün, anneme bu soruyu sordum: “Yoğurt kızartması aslında hangi yörenin yemeği?”
Anneme soruyu sorduktan sonra yüzünde bir gülümseme belirdi. “Bunu öğrenmek istemen, güzel bir şey,” dedi. “Aslında Kayseri’ye ait demek zor. Çoğu zaman anneler kendi yemeklerine can verir. O yemekler birdenbire kimlik kazanır. Ama her şehre, her kasabaya ait bir şeydir. Herkes ona sahip çıkar.”
İçimden bir huzur geçti, ama bir yandan da garip bir hayal kırıklığı. Yani, Kayseri’nin mutfağında, her bir tabağın derinliğinde duygularla büyüdüm, ama bu yemek, bir kimlik arayışı gibiydi. Annenin söyledikleri, yemeklerin bazen birdenbire oraya ait olmadığını kabul etmekti. O yemekler, her zaman kaybolmuş bir yüzyılın hikayelerini anlatır. Ancak o mutfakta, bir tabak yoğurt kızartmasında, herkesin kaybolmuş hatıraları vardı.
Yoğurt Kızartmasının Anlamı
Benim için yoğurt kızartması, yediğim bir yemekten çok, bana geçmişin bütün yüklerini hissettiren bir yolculuktu. O, sadece bir tabak yemek değil, annemin bana aktardığı tüm sevgiydi. Her parçanın içinde bir hayat vardı. Yoğurt kızartması, Kayseri’den başka bir yerden gelmiş olabilir ama o gün, o mutfakta yediğim her lokma, evimdeki tüm yüklü geçmişin bir parçasıydı.
Evet, belki de yoğurt kızartması aslında Kayseri’ye ait bir yemek değildi, ama artık o yemek, Kayseri’nin mutfağında, annemin mutfağında, evimizin mutfağında benliğimi bulmuştu.
Bu, yemeklerin bazen insanlara ait olmaktan çok, insanın o yemekle ne kadar bağ kurduğuyla ilgili bir şeydi. Kimliğimiz, gittiğimiz yerlerden değil, sevdiklerimizle paylaştığımız anlardan oluşuyordu.
Sonuç: Yemekler Kimliğin Ötesindedir
Yoğurt kızartması hangi yörenin yemeği olursa olsun, Kayseri’de, annemin mutfağında, ona ait olma hissiyle yemek yemek, her şeyin ötesinde bir anlam taşıyor. Bazen bir yemeğin kimliği, o yemeği kimlerin yediğiyle ilgilidir. Hangi yöreye ait olduğu sorusu aslında, mutfakların özdeşleştiği yerlerden çok, duyguların karıştığı o sofralarda saklıdır.
Bunun farkına varmam, bana aslında mutfakların, yemeklerin, kimliklerin bazen bizden bağımsız bir şekilde şekillendiğini hatırlattı. O yüzden her sabah, yoğurt kızartması yaparken, sadece Kayseri’yi değil, geçmişi, hatıraları, annemin ellerini, o mutfağın sıcaklığını, sevginin sıcaklığını hissediyorum. Ve bunlar, her yörenin yemeklerine dair bildiğimiz tüm tarihi öykülerden daha anlamlı oluyor.